Turystyczny przewodnik po Mazowszu

WOKÓŁ „ZIELONYCH PŁUC WARSZAWY” (http://www.mazowsze.uw.gov.pl/)

Zaczynamy od symbolu – od cmentarza w PALMIRACH – miejsca, jest pochowanych ponad 2 tysiące osób pomordowanych przez hitlerowców w latach 1939-1943. Ciała ofiar ekshumowano z grobów na terenie Puszczy Kampinoskiej i okolic Warszawy. Pochowani są tam m.in. Maciej Rataj działacz PPS i mistrz olimpijski Janusz Kusociński. Z Palmir można wyruszyć na wędrówki po Puszczy Kampinoskiej licznymi oznaczonymi szlakami turystycznymi. Albo też udać się do MODLINA, aby zwiedzić tamtejszą twierdzę, wybudowaną jeszcze z inicjatywy Napoleona, która w czasie powstania listopadowego była jedną z ostatnich twierdz utrzymywanych przez Polaków, a i w czasie kampanii wrześniowej 1939 broniła się aż do 29.IX. Na zwiedzanie twierdzy trzeba się jednak wcześniej umówić z przewodnikami (022 686-24-90, 713-04-95), (www.webmedia.pl/witusk/modlin.htm).

Z Modlina można zaś pojechać do ZAKROCZYMIA, a tam obejrzeć Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego, gdzie w ściany wmurowane są koła młyńskie, kamienie i kule armatnie oraz kościół i klasztor oo. Kapucynów (www.zakroczym.pl). Na zachód od Zakroczymia leży zaś miejscowość CHOCISZEWO. Tu znajdziemy drewniany kościółek św. Leonarda z XIX w. z XVII –wiecznym, późnorenesansowym ołtarzem. Poruszając się dalej na zachód dojedziemy do CZERWIŃSKA NAD WISŁĄ, gdzie stoi romańska bazylika Zwiastowania NMP z XII w. z portalem, którego lewa kolumna nosi znaki ostrzenia mieczy – podobno po rycerzach, którzy zmierzali pod Grunwald. W bazylice znajduje się też koronowany cudowny obraz Matki Bożej Czerwińskiej – replika obrazu z bazyliki Santa Maria Maggiore w Rzymie. Przy klasztorze oo. Salezjanów natomiast możemy odwiedzić muzeum z eksponatami z historii Kościoła i zakonu.

Znów kilka kilometrów na zachód i trafiamy do WYSZOGRODU. I znów zwiedzamy świątynie – kościół Franciszkanów z początku XV w. oraz kościół Świętej Trójcy z wieku XVIII. Przejeżdżając przez wyszogrodzki most na Wiśle – najdłuższy betonowy most w Polsce, który zastąpił najdłuższą drewnianą przeprawę w Europie, teraz już zdemontowaną – jedziemy na południowy wschód, kierując się do TUŁOWIC. Największą atrakcją miejscowości jest XIX-wieczny dwór rodziny Lasockich. Również stąd wychodzą liczne szlaki w głąb Puszczy Kampinoskiej. Po drodze do Sochaczewa możemy jeszcze zatrzymać się w BROCHOWIE, gdzie w kościele śś. Rocha i Jana Chrzciciela ślub brali kiedyś rodzice Fryderyka Chopina, a on sam został ochrzczony.

W SOCHACZEWIE natomiast mamy do zwiedzenia dwa ciekawe muzea: Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą oraz Muzeum Kolei Wąskotorowej. Pierwsze zajmuje budynek byłego ratusza i gromadzi eksponaty związane przede wszystkim z okresem II wojny światowej. Drugie, mieści się na dawnej stacji kolejki wąskotorowej, wykorzystywanej niegdyś do wywozu drewna z Puszczy Kampinoskiej, transportu piasku wiślanego i przewozu osobowego. Jest to jeden z największych w Europie zbiorów taboru kolei wąskotorowej. Jeśli odwiedzamy Sochaczew w jakąś sobotę między majem a październikiem, mamy szansę wybrać się na wycieczkę taką muzealną kolejką w głąb Puszczy z przewodnikiem. Sochaczew ma też ruiny zamku książąt mazowieckich, a także cmentarz żydowski, na którym najstarszy nagrobek pochodzi z II połowy XIX w. (www.e-sochaczew.pl)

Z Sochaczewa już niedaleko do ŻELAZOWEJ WOLI czyli domu, w którym urodził się Fryderyk Chopin – syn guwernera dzieci właścicieli dworku i późniejszy wielki kompozytor. Dworek jest otwarty dla zwiedzających codziennie oprócz poniedziałków, można tu też wysłuchać koncertów fortepianowych. Zataczając krąg, poruszając się tym razem na wschód, trafiamy do miejscowości KAMPINOS, kolejnego węzła szlaków turystycznych w głąb puszczy. Stąd możemy pieszo dojść do GRANICY,  w której mieści się Ośrodek Dydaktyczno – Muzealny Kampinoskiego Parku Narodowego. W muzeum znajdziemy informacje dotyczące rzeźby terenu, gatunków roślin i zwierząt występujących na tym terenie. Natomiast ścieżka spacerowo - dydaktyczna prowadzi skrajem najstarszego w puszczy terenu ścisłej ochrony. Po drodze mija się też cmentarz żołnierzy 7. Pułku Strzelców Konnych Wielkopolskich. Po powrocie do Kampinosu możemy nadal kierować się na wschód i odwiedzimy LESZNO, gdzie warto zobaczyć neogotycki kościół św. Jana Chrzciciela oraz otoczony parkiem pałac z XVIII w. Dalej okrążając puszczę możemy odwiedzić ZABORÓW, którego pałac i otaczający go park „grały” w takich filmach, jak „Lalka” czy „Kariera Nikodema Dyzmy.” Pałac niestety jest teraz własnością prywatną, więc zwiedzać go nie można. Możemy natomiast zwiedzić Muzeum Dworu Polskiego w PILASZKOWIE. W tutejszym dworze bywali polscy królowie Jan III Sobieski, Stanisław August Poniatowski, a także inni wielcy, jak książę Józef Poniatowski czy Józef Wybicki.

Na koniec możemy odwiedzić małą wieś LIPKÓW, gdzie znajdziemy Muzeum Henryka Sienkiewicza w dworze Kazimierza Szetkiewicza. Jego córka wyszła za mąż za Sienkiewicza, a teść pisarza stał się prawdopodobnie prototypem dla postaci Onufrego Zagłoby z „Trylogii". W Lipkowie zaś właśnie miał się pojedynkować pan Wołodyjowski z Bohunem... (www.lipkow.net)