Historia jest ciekawa

Powstanie Grupy "Kampinos"

Po walkach o Bielany oddziały VIII Rejonu wycofały się w głąb Puszczy Kampinoskiej. Już 3.VIII.1944 stoczono zwycięską bitwę pod Truskawką, rozgramiając kompanię Wehrmachtu maszerującą z Leszna do Modlina. Zabito 70 Niemców, 19 raniono i 15 wzięto do niewoli. Zwycięstwo to podniosło na duchu żołnierzy. Duża ilość niemieckich trupów zalegających pole bitwy, przywołała wspomnienia historii i teren tej potyczki zaczęto nazywać "Psim Polem".
Po przybyciu oddziałów w głąb puszczy nastąpiła reorganizacja, powstał zalążek przyszłego pułku "Palmiry-Młociny" [nazwa pojawiła się dopiero we wrześniu]. Dowódca pułku, kpt. "Szymon", ranny w czasie walki o lotnisko, w rozkazie z dnia 3.08.1944 r. bezpośrednie dowodzenie w czasie akcji bojowych przekazał por. "Górze", który przyjął teraz pseudonim "Dolina" [ZH 2/3 s. 27-31].
Do oddziałów por. "Doliny", dołączyła większość żołnierzy miejscowego batalionu, rozwiązanego samowolnie przez jego dowódcę kpt. Stanisława Nowosada "Dulkę".
Pismem z dnia 08.08.1944 r., kpt. "Szymon" przekazał por. "Dolinie", otrzymane rozkazem Dowództwa AK, z dnia 07.08.1944 r., dowodzenie bojowe wszystkimi oddziałami na terenie Puszczy Kampinoskiej [ZH 2/3, s. 25-27].
Obecność w Puszczy Kampinoskiej liczącego ponad 1,4 tys. żołnierzy pułku "Palmiry-Młociny" spowodowała napływ oddziałów z innych rejonów, które z różnych powodów nie mogły kontynuować swoich zadań powstańczych, a szukały możliwości i warunków do dalszej walki. Zaczęli też dołączać pojedynczy żołnierze. Zgrupowanie przyjmuje nazwę Grupa "Kampinos". Organizacyjnie podlegało ono rozkazom płk. Karola Ziemskiego ps. "Wachnowski", dowódcy utworzonej 7.VIII.1944 grupy "Północ". Z chwilą powołania, rozkazem gen. "Bora" z dnia 20 września 1944 roku, Warszawskiego Korpusu Armii Krajowej, Grupa "Kampinos" weszła w skład 8. Dywizji Piechoty im. Romualda Traugutta, jako 13. pułk piechoty.
Według dostępnych danych, w połowie sierpnia 1944 roku, zgrupowanie liczyło już 2.751 ludzi.

Tekst relacji i foto ze stron Powstania Warszawskiego, (kliknij).

Na szczęście, do Niemców w Modlinie, nie dotarły wieści o walce Zgrupowania pod Połoneczką i innych potyczkach, a także o ogłoszonym przez por. "Górę", w dniu 16 lipca 1944 r. po mszy św. w Dzierzbach, zerwaniu zawieszenia broni z Niemcami i przystąpieniu do otwartej z nimi walki, oraz o zabiciu w tym dniu kilku niemieckich oficerów, którzy samochodem wjechali do wsi. Dowódca garnizonu niemieckiego z Modlina wydał zgodę na przemarsz Zgrupowania przez most i dyspozycję zakwaterowania oddziału w Dziekanowie Polskim oraz wydania nam zaopatrzenia i furażu dla koni na parę dni. Fortel, przedstawienia Zgrupowania jako walczącego po stronie Niemiec, udał się. Zgrupowanie 26 lipca 1944 r. znalazło się w Dziekanowie Polskim po lewej stronie Wisły.

W Puszczy Kampinoskiej.

Przybycie tak dużej jednostki wojskowej, bardzo dobrze uzbrojonej, prawie w pełnym umundurowaniu armii polskiej z 1939 roku, było wielkim zaskoczeniem nie tylko dla miejscowej ludności. Jak wspominał po wojnie w swojej książce "Konspiracja i powstanie w Kampinosie" kpt. "Szymon" Józef Krzyczkowski, wówczas Komendant Rejonu VIII, różne przypuszczenia i podejrzenia przychodziły do głowy i sam wybrał się do Dziekanowa by sprawdzić co to za oddział. Czy przypadkiem nie jest to prowokacja niemiecka. Doszło do rozmowy kpt. "Szymona" z zastępcą d-cy zgrupowania cc por. "Kulą" Franciszkiem Rybką, gdyż d-ca Zgrupowania por. "Góra" wyjechał do Warszawy, aby nawiązać kontakt z Dowództwem AK. Po uzyskaniu pełnej informacji o tragicznej historii bojowej Zgrupowania kpt. "Szymon", już w porozumieniu z por. "Górą", podjął starania o włączenie Zgrupowania do Rej. VIII, zamiast proponowanego w Komendzie Głównej AK skierowania Zgrupowania do Borów Tucholskich lub odkupienia od nas broni.
 

Fragment prelekcji z okazji obchodów 60 rocznicy Powstania Warszawskiego, tekst do pobrania tu (kliknij)